Fraude en integriteitsschendingen: van signaal naar aanpak

In organisaties ontstaan vermoedens vaak in het grijze gebied. Een correctie roept vragen op, een declaratiepatroon wijkt af, een medewerker reageert ontwijkend of een vertrouwelijke melding maakt iets los. Soms gaat het om financiële signalen, soms om gedrag op de werkvloer.

De eerste reactie doet ertoe. Te snel optreden kan schade veroorzaken, maar te lang wachten kan risico’s vergroten. Ook aannames, groepsdruk of tunnelvisie kunnen de verdere aanpak beïnvloeden.

Deze masterclass richt zich op dat beginmoment, vóórdat sprake is van een formeel onderzoek. Je leert signalen duiden, goede vragen stellen, gesprekken voeren en een eerste aanpak bepalen die zorgvuldig, proportioneel en verdedigbaar is.

Docenten en aanpak
Je werkt met een multidisciplinair team van experts uit forensische accountancy, arbeidsrecht en criminologie.

• Bart Bruin brengt zijn ervaring in forensisch accountantsonderzoek, fraudeonderzoek en fraudepreventie mee
• Marcus Draaisma laat zien wat er arbeidsrechtelijk wel en niet kan bij de eerste stappen, bewijs, gesprekken en situaties op de werkvloer
• Bram van der Meer werkt vanuit criminologie en psychologie aan gedragsanalyse, interviewtechniek, dreigingsherkenning en het lezen van situaties

Samen brengen zij de relevante perspectieven bij elkaar: financieel, juridisch, gedragsmatig en organisatorisch. Je werkt met realistische casuïstiek, oefent gesprekken en bespreekt dilemma’s uit de praktijk. De masterclass is kleinschalig en vindt plaats onder Chatham House Rules.

Wat ga je doen?
Je werkt aan het moment waarop een signaal op tafel ligt, maar de feiten nog niet helder zijn. Je onderzoekt hoe je signalen beoordeelt zonder te snel conclusies te trekken, hoe je gesprekken voert en hoe je informatie zorgvuldig vastlegt.

Ook kijk je naar samenwerking tussen disciplines. Wie betrek je wanneer? Wie neemt de regie? En hoe zorg je dat de eerste aanpak later uitlegbaar blijft?

Wat levert het je op?
Na deze tweedaagse kun je:

• signalen van fraude, integriteitsschendingen en ongewenst gedrag beter beoordelen
• onderscheid maken tussen ruis, toeval en patronen die aandacht vragen
• bias en tunnelvisie eerder herkennen
• gesprekken voeren zonder onnodige escalatie
• een aanpak formuleren die proportioneel en verdedigbaar is
• je afwegingen duidelijk toelichten aan collega’s, management, bestuur, auditcommissie of RvC
• maatregelen identificeren die behulpzaam zijn bij de aanpak in algemene zin

Voor wie?
Voor professionals die betrokken raken bij signalen van fraude, integriteitsschendingen of ongewenst gedrag. Je hoeft geen fraudeonderzoeker te zijn, maar je hebt wel een rol in het herkennen, duiden, bespreken of verder brengen van signalen.

Relevant voor professionals in finance, audit, compliance, risk, HR, legal en governance. Ook geschikt voor adviseurs die organisaties begeleiden bij integriteitskwesties, interne onderzoeken of risicobeheersing.

Ontwikkelthema’s NBA 2026–2028: thema Risico
Ben je accountant in business? Dan sluit deze masterclass aan bij het NBA-ontwikkelthema Risico. Je werkt aan professioneel oordeel in situaties waarin signalen nog niet hard zijn, maar wel om aandacht vragen.

Tijdens deze tweedaagse werk je aan de hand van realistische casuïstiek. Je volgt het proces vanaf het eerste signaal tot de afronding. Daarbij komen financiële signalen, gedrag, arbeidsrechtelijke aandachtspunten, gespreksvoering en samenwerking tussen disciplines steeds in samenhang terug.

Op dag 1 is er aansluitend een diner met deelnemers en docenten. De overnachting is niet inbegrepen; deze kun je eventueel rechtstreeks bij de locatie regelen.

Dag 1 | Het signaal: wat zie je, wat weet je, wat doe je eerst?
Je start met een herkenbare praktijksituatie: een afwijking in cijfers, een melding, opvallend gedrag of een patroon dat vragen oproept. Je onderzoekt wat zo’n signaal betekent, welke informatie nog ontbreekt en hoe je voorkomt dat aannames of tunnelvisie je oordeel beïnvloeden.

Daarna werk je aan de eerste beoordeling. Wat leg je vast? Welke bronnen gebruik je? Wie betrek je wel of juist nog niet? En hoe voorkom je dat de eerste stappen later tegen je gaan werken?

Ook oefen je met een eerste gesprek in een situatie waarin de feiten nog beperkt zijn. Je leert vragen stellen, luisteren en doorvragen zonder het gesprek onnodig zwaar te maken.

De dag sluit af met reflectie op je eigen rol: signaleer je, adviseer je, escaleer je, leg je vast of moet je juist afremmen?

Dag 2 | De aanpak: hoe voorkom je dat het misgaat in de eerste reactie?
Op de tweede dag staat de eerste aanpak centraal. Je bespreekt welke juridische, arbeidsrechtelijke en organisatorische aandachtspunten spelen. Wanneer schakel je HR, legal, compliance, internal audit, finance of externe expertise in? En wat moet je juist vermijden?

Aan de hand van een oefencasus werk je mogelijke routes uit. Verzamel je eerst meer informatie, voer je een gesprek, escaleer je intern of betrek je externe hulp? Je onderzoekt de gevolgen van verschillende keuzes.

Je oefent opnieuw met gesprekstechniek, nu in situaties met meer spanning en belangen. Bijvoorbeeld bij ontwijkende antwoorden, interne druk of een gevoelige melding.

Tot slot formuleer je een eerste handelingsvoorstel: wat is de volgende stap, wie moet betrokken worden, welke vragen staan nog open en hoe licht je je afwegingen toe aan management, bestuur, auditcommissie of RvC?

Je sluit af met de vertaling naar je eigen praktijk: wat doe je maandag anders?